Helen Ganya phát hành LP "Share Your Care" trên Bella Union

Mùa hè năm 2021, bà của Helen Ganya — nữ nhạc sĩ sáng tác bài hát mang hai dòng máu Scotland–Thái Lan hiện sống tại Brighton — qua đời. Nỗi đau ập đến với nghệ sĩ rất mạnh, không chỉ vì đó là sự ra đi của người ông bà cuối cùng còn lại của cô, mà còn vì cô cảm thấy như những sợi dây gắn kết cô với nửa dòng máu Thái của mình đang tan rã. Ganya lớn lên ở Singapore, nhưng dành những mùa hè ở vùng đông bắc Thái Lan — nơi gia đình bên mẹ của cô có nguồn gốc — để đến thăm bà. Vậy tất cả những kỷ niệm ấy sẽ đi về đâu khi người đứng trung tâm của chúng đã không còn? Mối liên hệ của cô với nơi chốn ấy sẽ là gì nếu thiếu đi chất keo gắn kết kia? Và thế là, trong nỗ lực đối diện với tất cả, Ganya bắt đầu viết. “Tôi cầm cuốn nhật ký và viết lại từng chút một những kỷ niệm về thời thơ ấu của mình ở Thái Lan, những ngày bên bà, bên ông, các dì, các anh chị em họ và tất cả mọi thứ,” cô kể lại, “Tôi có những mảnh ký ức và cứ thế viết xuống vì tôi chợt hoảng loạn: cảm giác như, vậy thì tôi là ai?”

Chính vì lý do đó mà trong thời gian chờ album polish the machine được giới phê bình khen ngợi năm 2022 của mình ra mắt, Helen Ganya đã bắt tay thực hiện những gì sẽ trở thành bản thu mới đầy ám ảnh của cô, Share Your Care. Ganya đã phát hành âm nhạc từ năm 2015 (trước đây dưới nghệ danh Dog in the Snow). Qua những bản thu cô phát hành suốt bao năm qua, cô thể hiện thiên hướng rõ nét về rock u tối giàu chất nghệ thuật cùng những âm thanh lệch nhịp, và nhận được lời khen ngợi từ Sunday Times, Uncut, Clash, Loud & Quiet cùng nhiều tên tuổi khác. Nhưng Share Your Care đánh dấu một kỷ nguyên mới, kế thừa những thế giới âm thanh trong quá khứ của Ganya và đan xen chúng cùng các nhạc cụ truyền thống Thái Lan, tạo nên một tác phẩm mềm mại, rực rỡ, phảng phất chất psych và tràn ngập cảm xúc.

Trước đây, Ganya từng do dự khi đưa di sản của mình vào âm nhạc, phần nào dè chừng cái nhìn phương Đông hóa từ phía phương Tây. Nhưng sau một giấc mơ về người bà quá cố, vốn đặt nền móng cho điều sẽ trở thành ca khúc ‘Horizon’, Ganya nhận ra cô cũng không muốn tự giới hạn chính mình. Cô bắt đầu ghép nối một loạt bài hát mới ngay tại nhà, tận hưởng sự giải tỏa cảm xúc của quá trình này, dùng MIDI như phương tiện tạm thời để truyền tải âm sắc của các nhạc cụ Thái, trước khi đem những bản sơ khai ấy đến cho Rob Flynn, cộng tác viên sản xuất thường xuyên của cô. Cả hai đã đến chùa Buddhapadipa – ngôi chùa Phật giáo Thái ở Wimbledon – nơi họ gặp nhạc công Artit Phonron, người có thể chơi ranat ek, saw duang và khim, rồi sau đó làm việc với Chinnathip Poollap, một nhạc sĩ tại Thái Lan chơi kèn oboe Thái hay còn gọi là “pi”; cả hai đều đóng góp vào Share Your Care. Cô cũng mời nghệ sĩ Anh–Thái John ‘Rittipo’ Moore thể hiện sáo và kèn saxophone trong album.

Kết quả là một bản thu âm rực rỡ và phong phú, tràn đầy tình cảm và hơi ấm điện ảnh. Bài chủ đề là một trong những bài Ganya thực hiện đầu tiên, kết hợp phong cách riêng của cô với những âm thanh Thái Lan ấy. Bài hát mang tính ăn mừng dựa trên ký ức của cô về việc theo chân các bà, các dì trong gia đình – mẹ của cô, các dì của cô, người bà đã khuất – đi viếng mộ ông, mang theo lễ vật (video do Am Picha đạo diễn cũng có cốt truyện tương tự). “Cảm giác như một hành trình thật kỳ diệu khi men xuống con đường nhỏ để gặp lại ông,” cô nói, “Chỉ là cố gắng tạo được cảm giác tôn vinh tổ tiên và vẫn cảm nhận rằng họ vẫn ở đó. Chia sẻ nỗi đau mất mát, chia sẻ sự quan tâm, không lãng quên họ; mang đồ ăn và nước uống cho họ.” Nhìn chung, tiếp nối những chủ đề từ album trước của mình, đây một lần nữa lại nhắc đến triết lý của Ganya: “Tôi nghĩ cách chúng ta sống trong xã hội hiện đại rất cá nhân và có thể rất cô đơn,” cô trầm ngâm, “Với tôi, cộng đồng và trách nhiệm tập thể là cách tồn tại tốt nhất trong một xã hội.”

Ở những nơi khác trên bản thu âm này, vẻ lơ lửng, bóng bẩy của đàn khim bay qua ‘Fortune’, một bài hát dành tặng mẹ của Ganya (“cho tất cả những người mẹ xa xứ ngoài kia”, cô đùa), suy ngẫm về những hy sinh mà biết bao người mẹ châu Á gánh chịu và trao cho họ sự trân quý, biết ơn và công nhận. Trong ‘Chaiyo!’, cô nhớ lại ông từng xem Muay Thái trên TV và hét lên “chaiyo!” – nghĩa đen là “hoan hô” hay “cạn ly” – rồi dùng ký ức ấy để chiêm nghiệm về luân hồi và những người thân mà cô chưa từng được gặp. ‘Barn Nork’ – cụm từ dùng để chỉ người ngoài cuộc, điều mà gia đình người Thái của cô đôi lúc gọi cô – là bài hát duy nhất trong album hát bằng tiếng Thái, và là sự đón nhận đầy dí dỏm cái mà Ganya cười nói là thân phận “a noob”. Trong ca khúc khép lại album, ‘Myna’, nhạc sĩ Anh-Nigeria Tony Njoku góp mặt vào vai ông của cô đã khuất, với những câu từ giản dị nhưng đầy sức nặng như “Sao ông lại sống cuộc đời như thế?” – lời nhắc về những cuộc trò chuyện bị lỡ dở quá muộn, và nỗi buồn đã định hình nên bản thu âm này.

Nhưng từ những kết thúc có thể nảy sinh những khởi đầu mới. Đan xen giữa nỗi buồn tha thiết và những cơn sảng khoái mơn mởn, trong Share Your Care rực rỡ như kính vạn hoa, Helen Ganya hát về sự mất mát của những con người và miền đất, về hành trình và cội nguồn của chúng ta; nhưng qua đó, cô khuyến khích ta ôm lấy cuộc sống và nắm lấy tay nhau để vượt qua tất cả.

Các ngày diễn trực tiếp tại Vương quốc Anh của Helen Ganya:

25 tháng 1 - Brewery Arts Centre, Kendal*
26 tháng 1 - Hug and Pint, Glasgow (Celtic Connections)
28 tháng 1 - Philharmonic Hall, Liverpool*
29 tháng 1 - National Centre for Early Music, York*
30 tháng 1 - The Glasshouse, Gateshead*
31 tháng 2 - The Gate, Cardiff*
1 tháng 2 - Beacon, Bristol*
2 tháng 2 - Symphony Hall, Birmingham
4 tháng 2 - Arts Centre, Norwich*
5 tháng 2 - Komedia, Brighton*
6 tháng 2 Storey's Field Centre, Cambridge*
7 tháng 2 - Kings Place, London*
12 tháng 3 - Alphabet, Brighton (chương trình ra mắt album)
13 tháng 3 - Paper Dress Vintage, London (chương trình ra mắt album)
7 tháng 5 - The Deer's Head, Belfast*
8 tháng 5 - The Grand Social, Dublin*
9 tháng 5 - St. Michael's Church, Manchester*
* suất diễn solo mở màn cho Hayden Thorpe