Helen Ganya wydała dziś nowy singiel "Fortune"

Helen Ganya powraca z wyczekiwanym nowym albumem Share Your Care, który ukaże się 7 lutego nakładem Bella Union. Po premierze tytułowego utworu albumu oraz „Chaiyo! ”, Ganya udostępnia dziś „Fortune”, słoneczny i niosący optymizm trzeci singiel z tej płyty. Powstały do niego teledysk został zrealizowany w Tajlandii i zawiera nagrania, które Ganya wykonała nad rzeką Ping, pod którą kryje się starożytne zaginione miasto Wiang Kum Kam z liczącymi 99 podziemnymi stupami.

Komentując utwór, Helen Ganya mówi: „Unosząca się, lśniąca barwa khimu (tajlandzkiego dulcimeru) przemienia się w ‘Fortune’, utwór poświęcony mojej mamie i wszystkim mamom z diaspory. Myślałam o poświęceniach, na które decyduje się tak wiele azjatyckich matek, oraz o oddaniu im wartości, uznania i wdzięczności.”

W lecie 2021 roku odeszła babcia mieszkającej w Brighton szkocko-tajlandzkiej autorki piosenek Heleny Ganyi. Żal uderzył artystkę bardzo mocno – nie tylko dlatego, że oznaczał utratę ostatniego z jej dziadków, ale również dlatego, że sprawiał wrażenie, jakby jej więź z tym, że jest w połowie Tajlandką, zaczyna się rozpadać. Ganya dorastała w Singapurze, ale wakacje spędzała w północno-wschodniej Tajlandii, skąd pochodzi rodzina jej mamy, odwiedzając tam babcię. Gdzie teraz podzieją się te wszystkie wspomnienia, skoro osoby stojącej w ich centrum już nie ma? Jaki był jej stosunek do tego miejsca bez tego spajającego ogniwa? Próbując więc to wszystko przetworzyć, Ganya zaczęła pisać. „Wzięłam swój pamiętnik i zapisałam każde wspomnienie z dzieciństwa w Tajlandii, czas spędzony z nią, z dziadkiem, z ciotkami, kuzynami i wszystkim” – wyjaśnia – „Miałam te migawki wspomnień i po prostu je spisałam, bo nagle ogarnęła mnie panika: było to w stylu: kim więc ja jestem?”

Właśnie dlatego, gdy Helen Ganya czekała na premierę swojego cenionego albumu polish the machine z 2022 roku, pracowała już nad tym, co miało stać się jej urzekającą nową płytą, Share Your Care. Ganya wydaje muzykę od 2015 roku (dawniej pod pseudonimem Dog in the Snow). Na płytach publikowanych przez te lata wykazywała skłonność do mrocznego, wysmakowanego rocka i nieoczywistych brzmień, zdobywając uznanie takich mediów jak Sunday Times, Uncut, Clash, Loud & Quiet i wielu innych. Ale Share Your Care wyznacza nową erę, rozwijając dawne światy dźwiękowe Ganyi i przeplatając je z tradycyjną instrumentacją tajską, dzięki czemu powstało aksamitne, świetliste, przesycone psychodelią dzieło pełne emocji.

Wcześniej Ganya wahła się, czy czerpać w muzyce ze swojego dziedzictwa, trochę obawiając się orjentalizującego spojrzenia Zachodu. Ale kiedy sen o zmarłej babci położył fundamenty pod to, co miało stać się utworem ‘Horizon’, Ganya zrozumiała, że nie chce też ograniczać samej siebie. Zaczęła układać w domu serię nowych piosenek, korzystając z oczyszczającej mocy tego procesu i używając MIDI jako tymczasowego środka do oddania barwy tajskich instrumentów, po czym zaniosła te wczesne wersje swojej częstej współpracy produkcyjnej – Robowi Flynnowi. Oboje wybrali się do świątyni Buddhapadipa – tajskiej świątyni buddyjskiej w Wimbledonie – gdzie poznali instrumentalistę Artita Phonrona, grającego na ranat ek, saw duang i khim, a później współpracowali z Chinnathipem Poollapem, muzykiem z Tajlandii grającym na tajskim obójku, czyli „pi”; obaj wnieśli swój wkład do Share Your Care. Poprosiła również anglo-tajskiego artystę Johna ‘Rittipo’ Moore’a o zagranie na albumie na fletach i saksofonie.

Efektem jest tryumfalna, obfitująca w pomysły płyta, tętniąca sercem i filmowym ciepłem. Utytułowy utwór to jeden z pierwszych, nad którymi pracowała Ganya, łącząc własny styl z tymi tajskimi brzmieniami. Ten celebracyjny utwór opiera się na jej wspomnieniu podążania za starszymi kobietami w rodzinie – matką, ciotkami, zmarłą babcią – w drodze na grób dziadka, aby złożyć ofiary (teledysk w reżyserii Am Pichy przedstawia podobną historię). „To była niemal magiczna podróż – zejść ścieżką, by znaleźć go ponownie” – mówi. – „Chodzi po prostu o poczucie oddawania czci przodkom i jednoczesnego czucia, że wciąż są przy nas. Dzielić się żałobą, dzielić się troską, nie zapominać o nich; przynosić im jedzenie i wodę.” Ogólnie rzecz biorąc, kontynuując wątki poprzedniej płyty, jest to kolejne przypomnienie filozofii Ganyi: „Myślę, że sposób, w jaki żyjemy w nowoczesnym społeczeństwie, jest bardzo indywidualistyczny i bywa bardzo samotny” – rozmyśla. – „Dla mnie wspólnota i odpowiedzialność zbiorowa to najlepszy sposób bycia w społeczeństwie.”

W innych miejscach wydawnictwa lekka, lśniąca barwa khim przelatuje przez ‘Fortune’, utwór poświęcony mamie Ganyi („dla wszystkich diasporycznych mam tam na zewnątrz” – żartuje), będący refleksją nad poświęceniami, które składają tyle azjatyckich matek, oraz próbą oddania im wartości, wdzięczności i uznania. W ‘Chaiyo!’ wspomina, jak dziadek oglądał w telewizji boks tajski i wołał „chaiyo!” – dosłownie „hurra” albo „na zdrowie” – i wykorzystuje to wspomnienie, by rozważać reinkarnację oraz członków rodziny, których nigdy nie poznała. ‘Barn Nork’ – określenie ludzi z zewnątrz, którym jej tajska rodzina czasem ją nazywała – to jedyny śpiewany po tajsku utwór na płycie i z przymrużeniem oka przyjęcie tego, co Ganya śmiejąc się opisuje jako bycie „noobem”. W zamykającym album utworze ‘Myna’ dołącza do niej brytyjsko-nigeryjski muzyk Tony Njoku, wykonujący partię jej zmarłego dziadka, z oszczędnymi, ale potężnymi frazami takimi jak „Jak mogłeś żyć tak, jak żyłeś?” – przypomnieniem rozmów, które nadeszły za późno, oraz żałoby, która ukształtowała tę płytę.

Ale ze schyłków mogą rodzić się nowe początki. Przeniknięta skargowym smutkiem i bujnymi napływami euforii, na kalejdoskopowym Share Your Care Helen Ganya śpiewa o utracie ludzi i miejsc, o naszej wędrówce i naszych przodkach; a robiąc to, zachęca nas, byśmy obejmowali życie i podtrzymywali się nawzajem przez to wszystko.

Helen Ganya – koncerty na żywo w Wielkiej Brytanii:

25 stycznia - Brewery Arts Centre, Kendal*
26 stycznia - Hug and Pint, Glasgow (Celtic Connections)
28 stycznia - Philharmonic Hall, Liverpool*
29 stycznia - National Centre for Early Music, York*
30 stycznia - The Glasshouse, Gateshead*
31 lutego - The Gate, Cardiff*
1 lutego - Beacon, Bristol*
2 lutego - Symphony Hall, Birmingham
4 lutego - Arts Centre, Norwich*
5 lutego - Komedia, Brighton*
6 lutego Storey's Field Centre, Cambridge*
7 lutego - Kings Place, Londyn*
12 marca - Alphabet, Brighton (koncert premierowy albumu)
13 marca - Paper Dress Vintage, Londyn (koncert premierowy albumu)
7 maja - The Deer's Head, Belfast*
8 maja - The Grand Social, Dublin*
9 maja - St. Michael's Church, Manchester*

* set solo jako support Haydena Thorpe'a